Geçtiğimiz yıllarda dünyada global çapta bir salgına neden olan domuz gribi son periyotlarda de yaygın olarak görülüyor. Influenza A virüsünün H1N1 alt kümesi nedeni ile oluşan, belirtileri başka grip tipleri ve Covid- 19 ile karışan domuz gribi konusunda dikkatli olunması, ferdî tedbirlerin alınması kıymet taşıyor. Memorial Bahçelievler Hastanesi Dahiliye Bölümü’nden Uz. Dr. Yusuf Emre Uzun, domuz gribi ve tedavisi hakkında bilgi verdi.Domuz gribi vakaları gün geçtikçe artıyorGrip, influenza ismiyle bilinen virüsler nedeniyle oluşan yüksek ateş, şiddetli kas ve eklem ağrıları, kuru öksürük üzere belirtilerle ortaya çıkan bir enfeksiyon hastalığıdır. İnfluenza virüsleri ‘Orthomiyxoviridae’ ailesinin bir üyesidir. Antijenik yapılarına nazaran tiplere (İnfluenza A, B, C, D) ve dış zarfta bulunan proteinlerine -hemaglutinin (H) ve nöraminidaz (N)- nazaran alt kümelere (H1N1, H3N2 gibi) ayrılırlar. İnfluenza A ve B virüsleri insanlarda hastalık yapabilmektedir. (İnfluenza A insan, domuz, at, kanatlı hayvanlar, İnfluenza B yalnızca insanlar) İnfluenza A virüsünün kıymetli bir özelliği farklı cinslere ilişkin alt kümelerin, birbirinden genetik malzeme alışverişine açık ve bu halde farklı bir virüsün oluşmasına da son derece elverişli olmasıdır. Bu durum virüsün, yeni enfeksiyonlar oluşturmasına, epidemilere ve pandemilere neden olmasına yol açar. Birinci olarak 2009 yılında Meksika’da tanımlanan “domuz gribi” ise influenza A virüsünün H1N1 alt kümesi nedeni ile oluşur. H1N1 2009-2010 yıllarında global çapta salgına sebep olmuştur. Bu belirtilere dikkat edinDomuz gribi belirtileri öteki yaygın grip çeşitleriyle birebirdir. Domuz gribi semptomları bilhassa Covid-19 semptomlarına da benzerlik gösterebilir ve bu iki hastalık çarçabuk karıştırılabilir. Bilhassa altta yatan sıhhat problemleri ve hastalıkları bulunanlar daha yüksek risk altındadır. Akciğer enfeksiyonu (pnömoni) ve teneffüs yetmezliği ömrü tehdit edebilir. Uzun periyodik ve dirençli ateş, genel durum bozukluğu, teneffüs problemi, şuur bulanıklığı üzere bulguların varlığında kesinlikle doktora başvurulmalıdır.Domuz gribinin esas belirtileri şöyle sıralanmaktadır:
- Ateş,
- Öksürük,
- Boğaz ağrısı,
- Kas-eklem ağrısı,
- Baş ağrısı,
- Üşüme, titreme
- Yorgunluk hissi
- İshal, mide bulantısı ve kusma (nadir)
Testinizi yaptırınGrip ya da domuz gribi olduğu düşünülen hastalarda uygun testler yapıldığında, hastalığın tanısı konulabilir. İnfluenza tanısı için çeşitli laboratuvar test formülleri kullanılabilir. Bu testler şöyle sıralanmaktadır:
- Nükleik asit amplifikasyon testleri (RT-PCR)
- Hızlı antijen testleri
- Kültür – virüs izolasyonu
- Serolojik teşhis (antikor testleri)
- ELISA
Günlük pratikte emniyetli ve süratli sonuç vermeleri nedeniyle en sık kullanılan teknikler PCR ve süratli antijen testleridir. Bu testler için en ülkü örnek nazofarengeal sürüntü örneği olup, burundan ve boğazın içinden bir pamuklu çubuk ile örnek alınarak elde edilir. Hızlı antijen testleri ile İnfluenza A ve İnfluenza B varlığı tespit edilebilir iken, PCR testi ile alt küme (H1N1-domuz gribi) tahlilleri yapılabilmektedir. Risk grubundaysanız dikkat!Domuz gribi, rastgele bir tedavi uygulanmaksızın tabiatıyla güzelleşebilir. Lakin risk kümesindeki bireylerde, kesinlikle domuz gribi tedavi edilmelidir. Risk kümesindeki bireyler şöyle sıralanmaktadır:
- Hamileler
- 6-59 ay ortası çocuklar ile 50 yaş üstü yetişkinler
- Kronik hastalığı olanlar: Astım dahil kronik akciğer hastalığı, diyabet, metabolik hastalıklar, kalp hastalığı, kronik karaciğer, kronik böbrek hastalığı, nörolojik hastalıkları olanlar
- Bağışıklığı baskılanmış hastalar
- Obezite hastası kişiler
- Sağlık çalışanları
- Özellikle 6 aydan küçük çocuklarla temasta bulunanlar
- 5 yaş altı ve 50 yaş üstü şahısların mesken temaslıları ve bakım verenler
Aşılanma önemliHer yıl yenilenen mevsimsel grip aşıları, H1N1 (domuz gribi aşısı) ve H3N2 üzere o yılki grip mevsiminde en yaygın olması beklenen üç yahut dört grip virüsüne karşı müdafaa sağlar. Bu nedenle grip aşısının her yıl Ekim ayında yaptırılması gerekmektedir. Lakin risk kümesindeki şahıslar, daha evvel yaptırmadılarsa, Şubat ayına kadar aşıyı yaptırabilirler. Hastalık Denetim ve Tedbire Merkezleri (CDC) 6 aydan büyük herkes için yıllık grip aşısı yapılmasını önermektedir. Domuz gribinin tedavisinde istirahat ve dayanak tedavilerinin yanı sıra influenza virüsünde tesirli antiviral ilaçlar kullanılabilir. İnfluenza ile bağlı ateş, baş ağrısı ve miyalji (kas ağrısı) üzere semptomları tedavi etmek için parasetamol yahut nonsteroid antiinflamatuar ilaçlar kullanılabilir. Korunmak için bu tedbirleri kesinlikle alın Grip (influenza) virüsü damlacık yoluyla bulaşır. Öksürüp hapşıran kişi, virüs içeren çok sayıda damlacığı etrafa yayar. Bu damlacıkların ağız, burun ya da gözlerimize ulaşması ile hastalık bulaşır. Bu nedenle gripli bir kişi virüsü etrafa yaymamak için öksürüp hapşırırken ağzını bir mendille, mendil bulamıyorsa kolları ile kapatmalıdır. Ellere hapşırmak en tehlikeli olanıdır. Ellere bulaşan virüs buradan dokunulan her yere yayılır. Gripli kişi sık sık ellerini yıkamalıdır. Su ve sabun bulunamadığı durumda el antiseptikleri ile eller ovalanarak da paklık sağlanabilir. Domuz gribinin bulaşması mevsimsel griple birebirdir, lakin H1N1 yani domuz gribi domuz eti yenildiği için bulaşmaz. Gribin toplumda yayılmaması için, virüsün en çok saçıldığı hastalığın birinci günlerinde, okula, işe gidilmeyip meskende istirahat edilmelidir. Konut halkını korumak için eller sık sık yıkanmalı, oda havalandırılmalıdır. Bilhassa yakınında hastalığın ağır seyretme riski olan şahıslar varsa hasta kişinin maske takması faydalı olacaktır. Maske, ağız ve burunu tam kapamalı, ıslandığında değiştirilip eller yıkanmalıdır. Kaynak: (BYZHA) – Beyaz Haber Ajansı